สำรวจตัวเอง ก่อนออกกำลังกาย

"ออกกำลังกาย" ในความหมายของคนทั่วไปคงนึกถึงการเล่นกีฬา อย่างจริงจัง การทำกิจกรรมที่ใช้เวลานานๆ หรืออาจจะหมายถึง การทำกิจกรรมนันทนาการต่างๆ (เช่น เต้นแอโรบิก หรือการเล่นโยคะ) เป็นต้น

          "ออกกำลังกาย" ที่จริงแล้วมีความหมายในตัวว่า "การเคลื่อนไหวออกแรง โดยใช้กล้ามเนื้อในการออกแรง" อย่างที่เราเคยได้ยินตามสื่อโฆษณาว่า "แค่ขยับก็เท่ากับออกกำลังกาย" (ที่มาจาก สสส.) เพียงแค่เดินก็ถือว่าเป็นการออกกำลังกายอย่างหนึ่ง แต่อาจจะไม่มีความหนักมากนัก

          ปัจจุบันคนส่วนใหญ่นิยมออกกำลังกายกันมากขึ้น แต่ก็มีคนจำนวนไม่น้อยที่หันมาออกกำลังกายเพราะเหตุผลว่าหมอตรวจพบว่าเป็นโรคนั้นโรคนี้ จึงต้องออกกำลังกาย

          ในประเทศมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกาได้ยกย่องการออกกำลังกายว่าเป็น "ยาวิเศษ" เพราะไม่ใช่แค่ช่วยป้องกันโรคร้ายต่างๆ แต่จะช่วยให้ร่างกายหลั่งสารแห่งความสุข หรือที่เรารู้จักกันในคำว่า "สารเอนดอร์ฟิน" สารตัวนี้จะช่วยให้สมองและระบบประสาทสัมผัสของเราทำงานดีขึ้น ทำให้อารมณ์ดีขึ้น
          ถึงแม้การออกกำลังกายจะให้ประโยชน์มากมายอย่างที่กล่าวมาในเบื้องต้น แต่ถ้าเราออกกำลังกายไม่ถูกวิธีหรือไม่เหมาะสมก็สามารถทำให้เกิดโทษได้เช่นกัน เพราะฉะนั้นก่อนที่เราจะเริ่มออกกำลังกายควรสำรวจตัวเองก่อนดังนี้

          1. ร่างกายพร้อมจะใช้งานมากน้อยเพียงใด รวมถึงสภาวะจิตใจที่พร้อมจะออกกำลังกายด้วย
          2. คุณป่วยหรือไม่ ถ้าป่วยแล้วมาออกกำลังกายจะยิ่งทำให้ร่างกายอ่อนล้า และอาจทรุดได้
          3. ร่างกายของเราจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีสารอาหาร เข้าไปหล่อเลี้ยงส่วนต่างๆในร่างกาย รวมถึงใช้สำหรับการเผาผลาญ ฉะนั้นควรรับประทานอาหารให้พอเหมาะก่อนออกกำลังกายอย่างน้อย 2 ชั่วโมง
          4. พกน้ำดื่มไว้ดีที่สุด น้ำเป็นสิ่งที่จำเป็นต่อร่างกายเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะเวลาร่างกายเสียเหงื่อหรือออกกำลังกาย ถ้าร่างกายขาดน้ำเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดตะคริวได้ง่าย และอาจจะร้ายแรงมากขึ้นด้วยในบางกรณี
          5. การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ เปรียบเสมือนการเตรียมความพร้อมให้ร่างกายพร้อมใช้งาน ถ้าหากยืดเหยียดไม่เพียงพอหรือไม่ถูกวิธีอาจทำให้ได้รับบาดเจ็บขณะออกกำลังกายได้
          6. สภาวะอากาศรอบด้านเหมาะสมหรือไม่ อากาศร้อน แดดแรง หรือฝุ่นควันตามท้องถนน ล้วนแต่เป็นมลพิษที่เราไม่ควรสัมผัส เพราะขณะที่ร่างกายทำงานอย่างหนัก มลพิษเหล่านี้จะทำให้ร่างกายเราอ่อนล้า หรืออาจทำให้เกิดโรคภัยต่างๆ เช่น ลมแดด หน้ามืด ร่างกายขาดน้ำ เป็นต้น
          7. การใส่เสื้อผ้าและรองเท้า ที่มีการระบายอากาศที่ดีจะทำให้เราสามารถออกกำลังกายได้เต็มที่ และสามารถป้องกันการบาดเจ็บได้อีกด้วย
          8. สำหรับผู้ที่เริ่มออกกำลังกายใหม่ๆ ไม่ควรหักโหม ควรจะค่อยๆเริ่มจากระดับเบาๆ แล้วค่อยเพิ่มความหนักขึ้นเรื่อยๆ
          9. เลือกกิจกรรมที่เหมาะสมกับตัวเอง ดูจากอายุ เพศ และวัย เป็นตัวประกอบในการเลือกกิจกรรมออกกำลังกาย เช่น ถ้าผู้สูงอายุ ควรให้ออกกำลังกายแบบเบาๆ เดินในที่ร่มหรือสวนสาธารณะ
          10. คนเราควรนอนให้ได้อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง มิฉะนั้นร่างกายจะอ่อนล้าเกินไปสำหรับการออกกำลังกาย


          ที่มา : หนังสือพิมพ์โลกวันนี้วันสุข